Inspraak Windpark Drentse Monden kies een Mooi windpark ontwerp

Uit Duurzame Brabanders

Ga naar: navigatie, zoeken
Een windpark als een enkele rij windmolens in het landschap. Als er toch een windpark moet komen, dan geeft een dergelijk ontwerp het mooiste landschap met windmolens, bijv. een vast stramien elke 800 m een windmolen

Hieronder het kaartje (op dezelfde schaal) met de gebieden die die de boeren en commerciële ontwikkelaars vol wil zetten met windmolens
Respect voor het landschap en zijn inwoners, zou het leidend principe moeten zijn voor elk windpark. En in het besef dat windparken nodig zijn en dat ze overal in ons land goed gebouwd kunnen worden. Dus ook in de Veenkolonie gebieden in Drenthe en Groningen.

Uit de concept startnotitie van het project Drentse Monden (link hieronder) blijkt dat de initiatiefnemers denken aan rijen windmolens dwars op de grens met de provincie Groningen. Gegeven de structuur van de lintbebouwing, en het niet echt kunnen participeren als mede-eigenaar in het windpark, geeft dat waarschijnlijk het grootste aantal MW dat in dit gebied past.

Maar ook het lelijkste visuele beeld in het landschap, daarom moet dit plan beter en vooral mooier.

Ik adviseer een lijnvormig windpark, met een enkele rij windmolens van Klazienaveen tot Hoogezand.
Dat ontwerp kan vervolgens in fasen gebouwd worden. Nu, in dit project, alleen het lijndeel dat in de gemeenten Borger Odoorn ligt. Dat zal minder MW opleveren dan de initiatiefnemers nu zeggen te plannen, maar dit lijnvormige ontwerp benut de mogelijkheden van de Veenkoloniën met respect voor het landschap en de inwoners. Meer windmolens kan wel, maar is niet nodig, omdat elders in ons land ook heel goed windparken gebouwd kunnen worden. Het is niet in het belang van het rijk om hier een lelijk windpark te laten verrijzen, terwijl ze in het Rijksinpassingsplan ook alleen een mooi windpark mogelijk kunnen maken. Voor het benodigde draagvlak zou dat zeer verstandig zijn. In de rest van de zienswijze wordt dit verder uitgelegd.

Kaartje zoekgebied Drentse Monden.JPG
Door in de Drentse Monden een lelijk windpark te bouwen, worden niet alleen de belangen van de inwoners geschaad, maar ook de belangen van alle Nederlanders, omdat de lelijkheid van dit beoogde windpark een rem zal zetten op de ontwikkeling van andere windparken. Daardoor blijft onze fossiele energievoorziening langer nodig in een groter omvang dan wanneer sneller windparken gebouwd worden. Dan kan onze samenleving de EU doelstelling voor 14% duurzame energie (dit is 37% duurzaam opgewekte elektriciteit) realiseren, en daalt de kans op sancties vanuit de EU. En energie inkopers hebben een betere onderhandelingspositie waardoor de prijzen dalen. Als er voldoende windparken komen. Windparken op het land leveren de komende jaren de goedkoopste duurzame energie. Samenlevingen in het buitenland weten dat, want wereldwijd wordt al sinds 2009 meer windpark vermogen gebouwd dan fossiel opwekvermogen, zoals kern- kolen- en gascentrales. Dit volgens de EWEA statistieken.

In het vervolg van deze notitie worden verschillende aspecten nader toegelicht Het mooiere windpark ontwerp voor Drenthe is te vinden op het Windparken Wiki, zie het kaartje. Op het Windparken Wiki kun je inzoomen tot op weiland en erf niveau.
Zie http://www.guldenlijn.nl/windparken/mwiki/index.php/Aa_en_Hunze_Borger_Odoorn_en_Emmen
Op het blog kun je aanpassingen voorstellen
Boeren en een windpark ontwikkelaar hebben een gemeente vullend raster van windmolens gepland, ik stel een enkele rij voor die met meer respect omgaat met het landschap, maar de burgers in het gebied moeten een rol opeisen in een windpark in hun gebied. Daardoor zullen ook zij met meer respect behandeld worden. Wat vindt U?

Link naar concept startnotitie van het project Drentse Monden


Inhoud

Regionaal perspectief is nodig voor elk windpark ontwerp

Het veenkolonie gebied van de gemeente Borger Odoorn staat niet op zichzelf, windmolens in deze gemeente zijn ook te zien vanuit de veenkoloniën in Groningen en vanuit de gemeente Aa en Hunze en de gemeente Emmen. Daarom moeten die gebieden ook betrokken worden in een integraal windpark ontwerp voor alleen Borger Odoorn, Aa en Hunze,Emmen en de Groningse gemeentes aan de andere kant van de provincie grens. In het mooie windpark ontwerp hierboven is alleen nog geen rekening gehouden met windmolens net over de Duitse grens.

Ontwerp regels voor mooie windparken

Windparken op het land in Nederland, zijn nodig om onze samenleving duurzaam te maken en onafhankelijker van energie leveranciers die ongewenste invloed op ons willen of kunnen hebben.

Een windpark is mooi om 2 redenen

  • het ziet er visueel goed uit
  • inwoners van het gebied kunnen participeren in ontwerp en ook financieel tijdens de exploitatie

Visueel mooie windparken

Belangrijk is visuele rust in het landschap met windmolens. Voorbeelden mooie en lelijke windparken

  • De structuur van de windmolens in het landschap moet helder zijn, bij een enkele rij is dat helder en overzichtelijk. bij een veld vol met rijen windmolens is dat juist zeer onoverzichtelijk, omdat de windmolens er van een afstand uitzien als een ongestructureerde groep. Bovendien draaien de wieken dan bijna vanuit elk gezichtspunt wel ergens door elkaar heen. Dat is een visuele imperfectie, die moeten zo veel mogelijk worden voorkomen.
  • De rij windmolens moet recht of langzaam vloeiend in het landschap liggen, door de minste bewoonde gebieden, en om kernen heen. Windmolens op die lijn moeten op een vast stramien, onderlinge afstand, staan. Bij probleem punten, kunnen een of meer windmolens uit het stramien worden weg gelaten. Bijvoorbeeld als een lijn een lintbebouwing passeert, of een enkele woning
  • Een stuk lege horizon. Bij een lijnvorming windpark zie je alleen de ene rij, op een bepaalde plek aan de horizon, de rest van de horizon is zonder windmolens. In het gebied zoals de initiatiefnemers het willen opvullen met windmolens, ben je door windmolens omringd, er is geen stuk horizon zonder windmolens, dus geen visuele rust.
  • Rijen windmolens moeten minstens 8 km uit elkaar blijven, om voor de kijker in het landschap voldoende verschil in voorgrond windmolens en achtergrond windmolens te houden. Ook dit draagt bij aan visuele rust, omdat de windmolens op 8 km afstand heel klein aan de horizon zijn en totaal ondergeschikt aan de windmolens van de rij waar de kijker dichterbij staat.

Daarom is een lijnvormige windpark, met een enkele rij windmolens mooier. Gezien het feit dat er in Nederland meer dan genoeg ruimte is voor mooie windparken, is er geen reden om in het gebied Drentse Monden wel een lelijk windpark te bouwen. De ca 60 voorbeelden op het Windparken Wiki geven voorbeelden voor de meeste regio's van het land.

In het voorbeeld ontwerp voor de gemeentes Emmen, Borger Odoorn en Aa en Hunze, heb ik een windpark ontworpen met mogelijk 420 MW opgesteld vermogen. Dat is in dezelfde orde van grootte als de initiatiefnemers in de gemeente Borger Odoorn alleen zeggen te willen realiseren.

In de strook parallel aan de N34 en de N379, is ook een lijnvorming windpark in te passen. Dat doorkruist het "centrale" Lofar gebied. Het MER onderzoek kan juist de effecten van windmolens in dat gebied onderzoeken. Of daarvoor een later windpark project benutten, als dit Drentse Monden project uit dat gebied blijft.

Participatie maakt windparken ook mooi

Recent onderzoek heeft uitgewezen dat inwoners van een gebied met windmolens, die windmolens veel meer waarderen, als ze zelf mede-eigenaar zijn van de windmolens. Dit bleek voorjaar 2011 uit een onderzoek van de Universiteit van Amsterdam, in 2 dorpen in Duitsland, beide op ongeveer dezelfde afstand van een windpark bij hun dorp. Het windpark van het ene dorp was volledig eigendom van een energiebedrijf, het windpark bij het andere dorp was gedeeltelijk eigendom van de dorpsgemeenschap. In dit laatste dorp was de acceptatie en zelfs waardering voor hu windpark veel groter dan in het andere dorp waar de inwoners geen eigenaar konden zijn.

Stel een inpassingsplan vast voor een windpark waar de omwonenden echt in kunnen participeren

Raedthuys Windenergie, de mede initiatiefnemer heeft al verschilleden windparken gebouwd, daarbij bieden ze steeds een soort participatie aan tijdens de exploitatie fase. Het gaat bij Raedthuys steeds om een obligatie lening die in een klein aantal jaren wordt afgelost. Bij een windmolen in den Bosch was dat 5 jaar.

In de gemeente Haarlemmermeer heeft de raad een besluit genomen dat ze voor een windpark in Haarlemmermeer Zuid, alleen een bestemmingsplan goedkeuren als participatie in het windpark project goed is geregeld.
In Borger Odoorn besluit de Rijksoverheid over het inpassingsplan. Maar diezelfde Rijksoverheid is sinds 2007 bezig met een project LUW, Landelijke Uitwerking Windenergie, waarin ze als een van de vier pijlers heeft benoemd dat de inwoners van een gebied moeten participeren. De ambtenaren hebben hier echter nog maar weinig werk van gemaakt.

Eerlijke en serieuze participatie

Mijn advies is om alleen een inpassingsplan vast te stellen voor een windpark, waarin de omwonenden echt financieel kunnen participeren. Bijvoorbeeld gratis stroom gebruiken, voor deelnemers die een klein aandeel in het park bezitten. Een aandeel van 3 tot 5000 EUR levert genoeg duurzame stroom, op jaarbasis, voor een gezin. Dit betekent zowel minder investeringen als minder inkomsten voor de initiatiefnemers. Maar er staat tegenover dat met de Rijkscoördinatie regeling en de Crisis en Herstelwet, ook het ondernemers risico van de project ontwikkeling een stuk kleiner is geworden.

Iedereen in het gebied windrechten geven

Een andere eerlijke vorm van participatie is iedereen in het gebied windrechten geven, bewoners van een koop of huurhuis in het veenkoloniegebied van de gemeente krijgen dan windrechten ter grootte van 3 tot 5000 EUR, om het gezin van duurzame stroom te voorzien. Grondeigenaren krijgen windrechten evenredig voor zover hun grond in principe geschikt is voor het plaatsen van windmolens.
De windrechten geven het recht te investeren in het windpark.
Natuurlijk krijgen grondeigenaren op wiens grond echt een windmolen gebouwd wordt, daar een eerlijke vergoeding voor.

Tot nu is het zo dat de initiatiefnemers de kosten voor de ontwikkelfase betalen, als tot deze aanpak besloten wordt, kan de gemeenschap een deel van de ontwikkelkosten overnemen.
Windrechten geven geen recht om het windpark tegen te houden of op een andere manier te hinderen, het is een garantie op het kunnen benutten van het voordeel.

Geluid en de inwoners

Windmolens geven geluid. dat is harder naarmate het harder waait, maar over het algemeen minder hard dan het geluid dat loofbomen in de wind maken. Er is regelgeving voor de geluidsdruk op de buitengevel van woningen, die komt er ongeveer op neer dan windmolens op ca 400 m afstand van woningen moeten blijven. De regels voor windmolens zijn ongeveer een factor 10 zwaarder dan voor een verkeersweg. Inwoners zullen dus vaker het verkeer of de wind in aanwezige bomen horen dan de windmolens. De geluid impact van het windpark wordt uitgedrukt in LDEN, er komen kaartjes uit met een LDEN contour van 47 dB. De geluid contouren van de doorgaande wegen in het gebied, zullen van dezelfde orde zijn als van een enkele rij windmolens. de geluidscontour van meerdere rijen naast elkaar zijn dikker

In het lijnvormige ontwerp dat ik voorstel kruist de lijn op diverse plaatsen de lintbebouwing in het gebied. De ontwerpregels voor mooie windparken schrijven voor dat de windmolens in een vast stramien moeten worden geplaatst, maar waar hij een dorp passeert, of een enkele woning in het buitengebied, kan er ook een windmolen uit het stramien worden weggelaten.

Als de inwoner van een woning vlak bij een molen echter mede-eigenaar is, en hij of zij heeft de windrechten ingewisseld voor een aandeel in het windpark, dan kan die mede-eigenaar er voor kiezen een iets hogere geluidsruk op zijn woning toe te staan. In de praktijk blijkt dat boeren met een windmolen op hun erf, er geen last van hebben, en nog steeds kunnen slapen met het raam open. De minimale afstand kan dan dichterbij zijn dan de gebruikelijke 400 m, mede-eigenaren kunnen daar in principe zelf over besluiten. Verder kunnen mede-eigenaren ook besluiten over het iets terug regelen van "hun" windmolen om wat minder geluid te krijgen, dat levert natuurlijk ook minder duurzame energie op.

Deze keuze voor mede-eigenaren is ook een belangrijke reden om inwoners wel op een eerlijke en serieuze manier te laten participeren.

Begin nu al met permanente geluidsmonitoring

Mijn dringend advies aan de initiatiefnemers is om nu al te beginnen met geluidmetingen in het gebied. Die meetresultaten ook voort te zetten en transparant te blijven publiceren. Er zullen stille plekken in het gebied zijn, maar ook meer luidruchtige. Windmolens voegen vooral geluid toe op de heel stille plekken in de zeer nabije omgeving waar ze staan. Maak dat transparant. Daarom is nu meten als nodig om een soort nulmeting van de achtergrond geluidsterkte te hebben. Het bedrijf Geluidsnet levert kant en klare stations. Dit zou een mooie bijdrage van Lofar kunnen zijn die onderhouden toch al een netwerk in het gebied.

Geschikte gebieden voor grote windparken in Nederland

Ambtenaren van VROM werken aan een landelijke structuurvisie Wind op Land. Dat komt voort uit een besluit van het vorige kabinet om 6000 MW windenergie op het land te bouwen. Er is genoeg plaats voor het dubbele, ook als alleen mooie windparken kan de 12000 MW gehaald worden. Maar dan moet de rijks overheid wel ophouden met tegenwerken, zoals de negatieve benadering van de concentratiegebieden, omdat de rijksambtenaren windmolens lelijk vinden. Het gaat er natuurlijk om hoe ze in het landschap worden ingeplant.

In de Landelijke structuurvisie windenergie worden gebieden aangewezen waar weinig mensen wonen en die in de buurt van de kust liggen. Meer in het binnenland is echter ook goed en rendabel een windpark te bouwen, de wind die daar waait, wordt in de rijks visie onbenut gelaten. Omdat de rijksambtenaren windenergie willen beperken tot regio's met minder mensen, zeggen ze eigenlijk dat de mensen in die gebieden minder waard zijn dan andere Nederlanders. Daarom is de Landelijke |Structuurvisie Windenergie geen goed instrument, maar onderdeel van negatief wanbeleid.
Het zou al een stapje beter zijn als deze gebieden geen "concentratiegebied" genoemd worden, maar "gebieden voor grootschalige windpark ontwerpen".

gebieden voor grootschalige windpark ontwerpen

De door het rijk aangewezen "concentratie" gebieden zijn:

  • Zeeland, Goeree Overflakkee en Noord West Brabant, de polder gemeentes
  • Kop van Noord Holland
  • Markermeer
  • Flevoland
  • Afsluitdijk, "ergens"
  • Friesland, west en noord regio's
  • Oost Groningen en Oost Drenthe, de veenkoloniën

Daarnaast zijn net zo geschikt, voor lijnvormige windparken:

  • Twente en NO Overijssel
  • Veluwe en IJssel gebied, ook in de natuur en Natura 2000 gebieden, juist daar wonen bijna geen mensen
  • Rivieren gebied, tot aan de A59 in Noord Brabant
  • Noord Holland ten noorden van het Noordzee kanaal
  • Groene Hart, van Amsterdam tot Dordrecht en Utrecht
  • West Brabant, incl Tholen
  • Oost Brabant
  • Noord Limburg, het Peelgebied

In de webversie kunt u doorklikken naar concept windpark ontwerpen in die gebieden, zoals die beschikbaar zijn op het Windparken Wiki.

Relevantie voor de inspraak voor Drentse Monden

Het nut van deze opsomming is aan te tonen dat er naast de Drentse Monden meer dan voldoende alternatieven zijn om op een mooie manier, Nederland op 100% duurzame energie te krijgen, zonder de Drentse Monden helemaal vol te bouwen, en enkele lijn met windmolens is een mooi en verantwoord begin.

Concept van concentratiegebieden voor grote windparken is fout en contraproductief

Het concept van het aanwijzen van een paar concentratiegebieden impliceert dat windparken volgens de rijksoverheid elders niet hoeven. Dit idee gaat er vanuit dat windparken lelijk zijn en de rest van het land gespaard wordt van die lelijkheid. Maar heeft ook als consequentie dat een groot deel van de potentieel beschikbare windenergie niet benut kan worden. Vanuit het perspectief van de regio's die duurzaam willen worden, werkt het marktverstorend om de mogelijkheid voor het bouwen van windparken te hinderen in veel geschikte gebieden, en voor andere, die condities zodanig te maken dat daar lelijke windparken ontstaan.
In de Wieringermeer bewijst de bevolking dat het ook mogelijk is, mooie windparken te3 maken. Maar de gemeenschap in de Wieringermeer heeft al 20 jaar ervaring met windmolens, dat is niet het geval in Drenthe en Groningen. De rijksaanpak werkt negatief uit voor onervaren gemeenschappen.

De huidige concentratiegebieden zijn aangewezen vanuit het perspectief 2020 en 6000 MW. Politici zijn gewend niet vooruit vooruit te kijken, maar iedereen kan bedenken dat ook na 2020, Nederland verder wil en moet met duurzame energie. Technisch zijn er voorlopig ook geen alternatieven voor windenergie. Wind op zee is en blijft veel duurder dan op het land. Bovendien zijn windparken op zee ook niet goed bereikbaar voor lokale gemeenschappen die zelf sneller duurzaam willen worden dan het rijk. En in 2020 zal de Nederlandse achterstand economisch en qua duurzame energie nog groter zijn dan anno 2011. Dus de noodzaak om verder te kijken dan 2020 is nu al aanwezig.

We hebben nu de kennis om de fouten die de afgelopen 209 jaar zijn gemaakt (Friesland, Flevopolders en Wieringermeer), het her en der bouwen van windparken, waar de grondeigenaar het wil, niet nog eens te maken in de Drentse Monden. We kennen u de ontwerpregels voor mooie windparken, zodat ze ook na 2020 nog goed passen in het landschap en de inwoners van het gebied.

De negatieve benadering van het rijk is daarom een foute keus. Met de boven beschreven ontwerp regels is voor elke Nederlandse regio een mooi lijnvorming windpark te ontwerpen, die het landschap niet meer belast dan nodig is, en die met respect voor het landschap en de inwoners ingepast kan worden.

Door het gebied Drentse Monden nu al vol te bouwen met een lelijk windpark, waar ook een mooie enkelvoudige rij windmolens mogelijk is, gezien het potentieel elders, zou Drentse Monden een negatief voorbeeld worden, waar fouten van vroeger herhaald worden, maar dan erger.

Overheids dwang van de Rijkscoördinatie regeling is nog steeds nodig, maar dan wel met respect voor het landschap en de inwoners.


Lofar hoeft geen voorrang op een windpark in Drenthe

De provincie Drenthe heeft al aangegeven dat Lofar geen hinder mag ondervinden van een windpark. Ook Lofar zelf heeft al aangegeven dat ze geen windpark in de buurt willen, dan dat windmolens op minstens 5 km afstand moeten blijven.

Die claim is vooralsnog niet terecht. De Lofar mensen hebben zelf aangegeven dat ze nog niet weten of windmolens een negatief effect hebben op de werking van Lofar. ZE willen zelf een uitkijk toren maken bij het centrale Lofar eiland. Dat torens en andere activiteiten geen invloed hebben op Lofar is ook goed te verklaren.

Lofar is een gedistribueerd antenne systeem, met 100 den tot 1000 den antennes verspreid over NW Europa. De kern van het Lofar systeem is juist om de signalen van al die antennes op een slimme en flexibele manier te combineren tot een enkel beeld uit de ruimte. Daarvoor onderhouden ze een eigen snel digitaal netwerk in het gebied. Dat netwerk bieden ze ook aan aan anderen in het gebied.

Als windmolens of een langs rijdende brommer, vlakbij een Lofar antenneveld, een storing zouden veroorzaken waar de plaatselijke Lofar antenne niet meer goed doorwerkt, dan worden die paar antennes tijdelijk door het Lofar systeem genegeerd.

De Lofar technici hebben al metingen uitgevoerd bij windpark Kubbeweg in Flevoland, daar hebben ze wel stoorsignalen gevonden, maar niet duidelijk kunnen uitvinden of die van de windmolens afkomstig zijn, of dat het een reflectie is van elders. Allerlei objecten en activiteiten kunnen reflecties en stoorsignalen veroorzaken, Het is juist de kracht van Lofar om die weg te filteren.
In Duitsland staan Lofar antenne velden bijna onder een heel erg grote radiotelescoop schotel antenne. Zie deze link op Google Maps Dan moeten eventuele effecten een windmolen in de buurt ook te compenseren zijn. Dit is te meer te verwachten, omdat de Lofar technici bij voortduring nieuwe technieken zullen ontwikkelen, om de capaciteiten van hun gedistribueerde telescoop te verbeteren.

  • Windmolens moeten op die plekken staan waar ze mensen het minst storen.
  • Lofar antennes kunnen overal in het landschap, ook zijn ze naderhand relatief gemakkelijk te verplaatsen, of toe te voegen. Ook een nieuwe Lofar "centrale" antenne plek, is gemakkelijk elders op te bouwen, en afhankelijk van de situatie te gebruiken of te negeren. En waarschijnlijk zal Lofar ook zo worden ingezet.

Daarom is voorrang voor Lofar boven het windpark niet te verdedigen, onnodig en dus ongewenst.

Agenda voor de bouw van windpark Drentse Monden

  • 4 augustus 2011 is de deadline voor inspraak op de startnotitie
  • in september geeft de commissie MER advies over de startnotitie, het staat iedereen vrij de commissie MER adviezen te geven
  • het MER onderzoek en het opstellen van het rapport zal ongeveer een jaar kosten.
  • Dus zomer of najaar 2010 is er mogelijk weer een inspraak moment, voor het MER en het rijksinpassingsplan. De windpark varianten moeten tijdens deze studie natuurlijk bekend zijn. Dus een duurzaamheids visie, zoals provincie en gemeentes in het gebied willen opstellen, komt dan te laat. De deadline daarvoor is 4 aug 2011, het einde van de inspraak op de startnotitie.
  • De benodigde vergunningen kunnen dan in 2013 (of eind 2012) verleend worden.

Instructie

Gemeentes en hun inwoners in een concentratiegebied, kunnen het best zelf een mooi en acceptabel windpark ontwerp maken, als concurrent voor een evt commercieel initiatief.
Niets staat initiatiefnemers in de weg dat ook te doen.

Deze tekst is op het internet te vinden op:

Persoonlijke instellingen