Zo praat je mee over windenergie en windparken

Uit Duurzame Brabanders

Versie door Henk Daalder (Overleg | bijdragen) op 21 aug 2012 om 10:29
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)
Ga naar: navigatie, zoeken

Een nieuw windpark in de buurt is een verandering, dat geeft altijd stof voor debat.

Op deze pagina de punten waar het echt om gaat en wat je er zelf aan hebt en aan kunt doen. Want windparken in de buurt zijn de meest winstgevende manier om duurzaam te worden. Echter, het landschap is een collectief, daarom is er altijd ophef bij een nieuw windpark plan. Helaas zijn het meestal ondernemers die voor eigen rekening willen verdienen in dat collectieve goed. Een windpark kan beter als sociale onderneming opgezet worden. Alle reden zelf te weten hoe dat werkt, in je eigen voordeel.

Inhoud

Hebben we Windparken op het land nodig?

  • Ja, omdat windparken op het land de goedkoopste duurzame energie leveren
  • En omdat ze snel genoeg gebouwd kunnen worden, om, op tijd, de CO2 reductie doelen te halen.
  • Boven heel Nederland verwaait nu duurzame energie. Minstens een deel daarvan is gemakkelijk en mooi te benutten.
  • Bovendien bieden windparken bij jou in de regio de beste kans op eigen voordeel en invloed op zo'n windpark. Wacht niet tot commerciële bedrijven de winst trekken uit de wind in jouw regio.

Zo heb je invloed op een windpark bij jouw in de buurt

Wordt mede-eigenaar

  • zowel bij het plannen, als belanghebbende in het landschap van jouw regio
  • als toekomstig eigenaar kies je natuurlijk zelf waar in jouw regio, jouw windpark kan passen
  • bij de exploitatie, dan draait jouw windpark, dan stroomt de energie naar de vele deelnemers die je helpt voor zich zelf op te wekken met een eigen stukje windmolen.

In de soms jarenlange voorbereidingsfase van een windpark, wordt ook geld uitgegeven. Gemeentes betalen soms een deel van de ontwikkelkosten, daarmee geven ze hun eigen inwoners een kans zelf te profiteren van de opbrengst van een toekomstig windpark. Bovendien veroorzaakt de gemeente zelf een deel van het ondernemers risico, dus heeft ze zo ook zelf het risico een beetje in de hand.

Essentieel is dat er in een gemeente of regio een club of orgaan is dat namens de inwoners kan spreken.
Dat kan beginnen met een lokale windwerkgroep

Nationaal Aanbod Burger Windparken

Verder zouden we onszelf geweldig helpen met een standaard aanpak en aanbod voor Burger Windparken. Nu zijn honderden lokale burgerinitiatieven bezig het wiel zelf uit te vinden. Dat kan veel efficiënter met een standaard aanpak. Dan hoe je die standaard alleen maar te volgen en bijbehorende procedures te benutten, En kun je je concentreren op je leden en waar je je op wilt onderscheiden.
Nationaal Aanbod Burger Windparken

Denkt iedereen hetzelfde over windmolens in het landschap?

Nee, bij opinies over windmolens zijn vier groepen mensen te onderscheiden. Een perceptie onderzoek in 2009 leverde landelijk de onderstaande verhoudingen op, ze kunnen lokaal anders zijn. Voor elke groep zijn de motieven verschillend.

  • TOP, zij winden elk windpark positief, dit is ca 20% van de bevolking
  • OK, zij zijn ook positief over een windpark, maar het moet wel eerlijk en transparant worden opgezet, 30% van de bevolking
  • OCH, zij maken zich echt niet druk om een windpark, ze zijn met andere zaken bezig. Een windpark kan, als het maar gezellig geregeld wordt. Deze mensen kunnen zowel door voor als tegenstanders voor zich gewonnen worden, zij zijn 35% van de bevolking
  • NEE, de tegenstanders, zij zijn niet te overtuigen van het nut van een windpark bij hen in de buurt. Een klein deel ervan vormen de luidruchtige tegenstanders.

Let op, deze mensen handden geen band met een windpark bij hen in de buurt. Als deelnemer, bij een windpark ga je ze met andere ogen bekijken. Jouw windmolen gaat jou goedkope energie leveren.

Wat zijn de nadelen van een windpark en wat kun je er aan doen?

  • Geluid. een rij draaiende windmolens maakt geluid, te vergelijken met een rustige snelweg. Op een paar honderd meter afstand zijn ze bijna niet meer te horen. De normen voor windmolen geluid zijn een factor 10 strenger dan industrieel geluid, vooral omdat windmolens ook snachts kunnen werken als het meestal stiller is. Eigenlijk zullen alleen mensen die in zeer stille landelijke gebieden wonen, meer geluid horen dan ze gewend zijn. Overal elders valt het windmolen geluid weg in het gebruikelijke achtergrond geluid, zoals wind die door bomen en struiken waait. Vooral verkeer is het meest te horen. Ga snachts maar eens luisteren wat je allemaal hoort buiten op straat, vooral nachtelijk verkeer.
  • Slagschaduw. Als er zon is, werpt de wiek een schaduw op de grond en evt op een woning. Hoe verder weg een woning staat, des te sneller is de zon verder geschoven aan de hemel en valt de slagschaduw niet meer op het huis. In de Nederlandse praktijk heeft elke windmolen wiens slagschaduw een woning kan raken, een automatische stilstand regeling. Die zet de molen even stil, in de korte periode dat de slagschaduw op de woning zou vallen. De kans op slagschaduw wordt natuurlijk vooraf bepaald en gepubliceerd met kaartjes, een rij windmolens heeft dan een kartelvormige strook van ca 1 tot 2 km breed. De slagschaduw hinder treedt alleen als de zon op komt of onder gaat.
  • Waarde daling. Planschade vergoeding komt bijna niet voor, de initiatiefnemers betalen dat en houden er natuurlijk rekening mee. Er staan in Nederland ca 2000 windmolens, en er zijn maar een paar uitspraken van een rechter waar planschade werd toegekend.

Wat kun je er zelf aan doen?

Zorg dat je betrokken wordt bij het ontwerp van het windpark, je kunt dan meedenken over de minimale afstand van windmolens in het park tot woningen. En waar in de regio ze beter wel of niet kunnen komen. Je zult dan zien dat de regels voorschrijven dat de afstand groot genoeg is.

Wat zijn de voordelen van een windpark en hoe pak je die zelf?

  • Wind geeft bijna gratis duurzame en CO2 vrije energie, er zijn alleen financierings kosten en vaste kosten zoals de huur van de grond en de WOZ voor de gemeente en de leges voor de bouwvergunning
  • Wordt mede-eigenaar en duurzame stroom is al van jezelf.

Zijn windmolens rendabel?

Ja, in het nederlandse subsidieregime hebben ze echter subsidie nodig, omdat fossiele centrales en gebruikers ook subsidie krijgen. De fossiele sector krijgt jaarlijks ca 7 miljard staats-subsidie, de duurzame sector ca 1 miljard. Daarnaast betalen we de kosten voor dijkverzwaring apart via de belasting, ook een indirect gevolg van de CO2 uitstoot van fossiele energie.

Een gezin dat 3 tot 5000 EUR investeert in een stukje windpark, heeft daarna 20 jaar lang gratis energie. De energie uit het windpark is bijna gratis, maar er zijn wel financieringskosten. In de Nederlandse situatie kost een kWh uit een windpark ca 1 cent, dat zijn de onderhoudskosten voor het windpark, anno 2011. Natuurlijk kost een windpark wel veel geld om op te bouwen. Een gemiddeld gezin verbruikt ca 3500 kWh per jaar. Dat wordt opgewekt door 1 kW opgesteld vermogen, dat kost weer ca 1200 EUR. Dit zijn benaderingen omdat elk windpark een uniek project is, en de prijs van een windmolen in de loop van de tijd fluctueert.

Vergelijking tussen een eigen stukje windpark en fossiele stroom blijven kopen

  • Een gezin dat 3000 EUR investeert in een stukje windpark, is over die 20 jaar in totaal ca 8000 EUR kwijt, naast de eigen investering vooral de kosten voor de aansluiting op het net en het gebruik ervan.
  • Een gezin dat gewoon de fossiele stroom, of commerciële groene stroom blijft kopen, is in die 20 jaar ca 24.000 EUR kwijt, incl de verwachte prijs stijgingen van alleen de fossiele brandstof.

Waarom wil de regering windparken op het land?

De Nederlandse regering doet het al jaren slecht bij het scheppen van vruchtbare voorwaarden voor de bouw in windparken. Dat is waarschijnlijk gewoon gericht, negatief beleid. Het voorkomen van concurrentie voor fossiele belangen van het rijk. En de belangen van grote fossiele energiebedrijven, zoals Shell, waar het de aardgas baten mee deelt. Of Eon, RWE en Vattenfal, waar het vast afspraken mee gemaakt heeft bij de verkoop van Essent en Nuon en hun investeringen in kolencentrales. Het resultaat is dat Nederland al een paar jaar vrijwel stil staat met de bouw van nieuw windpark vermogen. Elke paar jaar is er weer een nieuwe stimuleringsregeling, die net niet goed genoeg is. Daarmee creëert het rijk een onzeker investeringsklimaat, effectief in het afremmen van investeerders.

Decentrale energie versus centrale energieopwekking

Van oudsher komt onze elektriciteit van centrales. Omdat centrales dure investeringen zijn, en omdat er veel kennis nodig is om ze goed te exploiteren. Dat gebeurde eerst in gemeentelijke energiebedrijven. Al sinds ca 1900. In de afgelopen 40 jaar zijn deze gemeentelijke energiebedrijven gefuseerd tot eerst provinciale energiebedrijven en daarna verder tot enkele landelijke werkende bedrijven, zoals Essent, Nuon, Delta en Eneco.

Deze landelijke bedrijven zijn gedeeltelijk weer overgenomen door buitenlandse energiebedrijven. Al deze bedrijven voeren fossiele energie van buiten af aan en verbranden dat in hun centrales. De stroom wordt vanuit die centrale verdeelt over de gebruikers via een hoogspanningsnet en lokale netten tot bij bedrijven en woonwijken

Tegelijkertijd is duurzame energie overal decentraal beschikbaar, in de vorm van zon en wind. Een zonnestroom installatie of een windmolen wekt stroom op en levert die aan het lokale net. Dat heeft tot gevolg dat de stroom uit de centrale minder naar zo'n plek hoeft, de centrale hoeft dus minder brandstof te verstoken. Echter als zo'n windpark niet van het energiebedrijf is, dan heeft het fossiele energiebedrijf ook minder omzet

Lokale ondernemers of groepen burgers met een windpark zijn concurrenten geworden van de centrale exploitanten.

Heel grote windparken worden als gewone centrale gezien, en worden aangesloten op een plek in het net waarde kabels dik genoeg zijn.

Duurzame energie heeft voorrang op het net op fossiel opgewekte energie, dus centrales regelen terug als het meer waait. Dat gebeurt meestal met gas centrales, omdat die snel kunnen op of afregelen.

Dwingende rijksprocedures voor nieuwe windparken

Er zijn recent ook een aantal regelingen ingegaan waarmee weerspannige lokale overheden kunnen worden overruled. Als een initiatiefnemer voor een nieuw windpark groter dan 100 MW, bij de gemeente bot vangt, dan kan hij het rijk vragen de rijks coördinatie regeling toe te passen. Het rijk maakt dan een inpassingsplan, waar de gemeente weigert een bestemmingsplan te maken. Een gemeente kan echter met een bestemmingsplan veel positieve invloed uitoefenen, bijvoorbeeld door eerder dan het rijk, een bestemmingsplan goed te keuren, waarbij de eigen inwoners ook voordeel hebben vaneen windpark.

Daarnaast is er de Crisis en Herstel Wet, waarmee de inspraak door welke burger dan ook, wordt beperkt tot enkele momenten, en de totale procedure tijd wordt ingekort.

Verder heeft het rijk enkele gebieden aangewezen als Windpark Concentratie Gebied. Een zeer negatieve keuze, die tot gevolg heeft dat buiten die gebieden geen windmolens meer gebouwd worden, ook al is dat niet verboden. Eigenlijk offert het rijk het landschap en de bevolking in die gebieden op voor het bouwen van grote windparken, terwijl dat opofferen helemaal niet nodig is, als je mooie windparken bouwt. Helaas zijn de rijksambtenaren zo verblind in hun afkeer van windparken, dat ze dat niet willen zien.

Hoe ontwerp je mooie windparken?

  • Maak alleen lijnvormige windparken, die vloeiend door het landschap gaan op plaatsen met de minste inwoners.
  • Naast deze lijnen ca 8 tot 10 km geen andere lijnen of enkele windmolens
  • Zorg voor stukken horizon zonder windmolens
  • Geef inwoners in het gebied een serieuze kans mede-eigenaar te worden, of in ieder geval de duurzame stroom van hun eigen wind gemakkelijk en met voordeel te benutten.
  • Natuurlijk worden de inwoners in het gebied echt betrokken bij het kiezen van de meest geschikte locaties. Wel in het besef dat windmolens niet zijn tegen te houden. En dat minder druk bewoonde gebieden nu eenmaal meer geschikt zijn dan dichter bewoonde landelijke gebieden.
  • Er is overal in Nederland voldoende wind beschikbaar, dus het rijks argument dat de concentratiegebieden gekozen zijn voor hun windsterkte is vals.
  • Echt meepraten doe je natuurlijk als lid van een lokale werkgroep die zelf aan een windpark werkt.

Drie Rijksinstrumenten voor meer Windenergie

Commentaar en feedback kan op deze blog pagina

Persoonlijke instellingen